Szkolenie przedstawia kompleksowe podejście do terapii dialektyczno-behawioralnej (DBT) w pracy z osobami z zaburzeniem osobowości borderline (BPD). Uczestnicy poznają podstawy teoretyczne, model biospołeczny Marshy Linehan oraz praktyczne strategie i narzędzia wykorzystywane w diagnozie, konceptualizacji przypadku i prowadzeniu skutecznej terapii.
Poznaj skuteczne narzędzia terapii DBT wykorzystywane w pracy z osobami z zaburzeniem osobowości borderline. Dowiedz się, jak prowadzić diagnozę, planować terapię oraz stosować techniki regulacji emocji, analizy zachowań i interwencji kryzysowych zgodnie z modelem Marshy Linehan.
Podczas szkolenia dowiesz się:
- Jak diagnozować zaburzenie osobowości borderline zgodnie z klasyfikacjami DSM-5, ICD-10 i ICD-11,
- Jak wykorzystywać model biospołeczny Marshy Linehan w konceptualizacji przypadku,
- Jak planować proces terapeutyczny zgodnie z hierarchią celów DBT,
- Jak stosować strategie akceptacji i zmiany oraz techniki uprawomocniania,
- Jak prowadzić analizy łańcuchowe i monitorować postępy terapii z wykorzystaniem dziennika DBT,
- Jak reagować na zachowania autodestrukcyjne i sytuacje kryzysowe,
- Jak wykorzystywać trening umiejętności DBT w pracy indywidualnej i grupowej.
Program szkolenia
Moduł 1 Wprowadzenie do rozumienia osobowości chwiejnej emocjonalnie
- Definicja i kryteria diagnostyczne w diagnozie osobowości chwiejnej emocjonalnie - DSM-5, ICD-10 oraz ICD-11 – różnice i podobieństwa w poszczególnych klasyfikacjach, kluczowe objawy, współwystępujące problemy i zaburzenia. Praktyczne wskazówki diagnostyczne.
- Neurobiologiczne i psychologiczne mechanizmy BPD (Borderline Personality Disorder): pojęcie dysregulacji emocji, lęk przed porzuceniem, impulsywność i zwiększone ryzyko zachowań autodestrukcyjnych.
- Etiologia i czynniki ryzyka: czynniki genetyczne i epigenetyczne, doświadczenia traumatyczne w historii życia, środowisko rodzinne i społeczne.
- Model biospołeczny Marshy Linehan: podstawowe założenia i mechanizmy obecne w modelu, podatność na zranienie i środowisko unieważniające, typy unieważnień, transakcyjność modelu, zastosowanie modelu w praktyce klinicznej.
- Mity i fakty na temat BPD- powszechne przekonania a współczesna wiedza naukowa na temat funkcjonowania i leczenia pacjentów z osobowością chwiejną emocjonalnie.
Moduł 2. Podstawy terapii dialektyczno- behawioralnej
- Geneza i podstawowe założenia DBT: historia powstania terapii, rozwój badań weryfikujących skuteczność DBT w poszczególnych grupach pacjentów, pojęcie dialektyki i jej znaczenie w procesie terapii (dualność akceptacji i zmiany), proces uczenia się jako proces zmiany.
- DBT jako złożony system leczenia: struktura i organizacja leczenia („DBT House”), tryby leczenia- terapia indywidualna, grupowy trening umiejętności, coaching telefoniczny, zespoły konsultacyjne oraz Family Connections jako wsparcie rodzin i bliskich, kontrakt terapeutyczny w DBT.
- 4 poziomy hierarchii celów w DBT – priorytety terapeutyczne, zarządzanie ryzykiem, bezpieczeństwo procesu terapeutycznego, planowanie terapii w sytuacji wielu problemów, nadrzędny cel terapii, pierwszorzędne cele behawioralne, drugorzędne cele behawioralne.
- Rola terapeuty w DBT: kluczowe kompetencje oraz wyzwania w pracy z pacjentami z osobowością chwiejną emocjonalnie.
- Wzorce behawioralne: dialektyczne dylematy w leczeniu pacjentów z osobowością chwiejną emocjonalnie- podatność na zranienie a samounieważnienie, aktywna bierność a pozorna kompetencja, nieuniknione kryzysy a powstrzymana żałoba.
Moduł 3. Techniki terapeutyczne w pracy z pacjentem z osobowością chwiejną emocjonalnie
- Dziennik DBT: monitorowanie zmiany, ocena zachowań problemowych, ocena ryzyka rezygnacji z terapii, ocena wykorzystania nabytych umiejętności w życiu codziennym pacjenta (generalizacja).
- Dialektyczne strategie leczenia: akceptacja i zmiana w DBT, „adwokat diabła”, praca z wykorzystaniem metafor, aktywacja „mądrego umysłu”.
- Uprawomocnienie i samouprawomocnienie jako istotne umiejętności pacjenta i terapeuty w DBT: co i jak uprawomocnić w terapii, uprawomocnienie behawioralne i poznawcze, motywacja pacjentów w terapii.
- Strategie DBT ukierunkowane na rozwiązywanie problemów: rozwiązywanie problemów, definiowanie zachowań problemowych, analizy łańcuchowe oraz ich znaczenie i funkcje w przebiegu leczenia.
- Zarządzanie kontygencjami w DBT: wzmacnianie adaptacyjnych zachowań pacjenta, wygaszanie zachowań dezadaptacyjnych, procedury przestrzegania granic.
- Trening umiejętności: organizacja i cele treningu, moduły umiejętności, treningi grupowe dla osób dorosłych vs wielorodzinne treningi umiejętności dla nastolatków z nieprawidłowo kształtującą się osobowością w kierunku chwiejnej emocjonalnie.
- Reagowanie kryzysowe: coaching telefoniczny- organizacja, cel i przebieg, reakcje na zachowania kolidujące z terapią, reagowanie na zachowania o charakterze samobójczym i ocena ryzyka.
Moduł 4. Konceptualizacja i studium przypadku
- Studium przypadku: historia życia- tło społeczne oraz rodzinne, model biospołeczny i historia unieważnień, identyfikacja trudności emocjonalnych i interpersonalnych pacjentki oraz ich osadzenie w konceptualizacji dialektyczno- behawioralnej, obecność dylematów dialektycznych w życiu pacjentki.
- Plan terapeutyczny z przykładami oddziaływań w DBT.
